Dlaczego w listopadzie warto zapuścić wąsy? Żeby zachęcić mężczyzn do badań profilaktycznych. - Żeby nie czekać, aż zacznie cię boleć - mówią studenci medycyny. Panowie, nie lekceważmy żadnych objawów, badajmy się przez cały rok.
Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Nazwa Movember wzięła się od dwóch angielskich słów: moustache, czyli wąsy i november, czyli listopad. Akcja, którą w wolnym tłumaczeniu możemy nazwać wąsopad, ma pokazać mężczyznom, że profilaktyczne badania jąder mogą pomóc w wykryciu raka jąder i prostaty jeszcze we wczesnym stadium. Tym samym ratować życie.

Akcję wymyślili w 2003 r. Travis Garone i Luke Slattery. Zaprosili 30 znajomych do zapuszczenia wąsów i wpłacenia 10 dolarów na rzecz fundacji zajmującej się badaniami nad rakiem prostaty. Rok później włączyło się do niej kilku mieszkańców Hiszpanii i Wielkiej Brytanii. Po jakimś czasie rozrosła się na kolejne kraje. Do Polski na dobre Movember dotarł w 2014 r. Movember współpracuje z wieloma instytucjami, co pozwala m.in. na organizację bezpłatnych badań dla mężczyzn w całym kraju. To jedna z pierwszych, a już na pewno jedna z najgłośniejszych na świecie „wiralowych” akcji zdrowotnych. Jej symbolem są – nie inaczej – wąsy.

W Movember w „Wyborczej” włączyły się lubuski oddział NFZ i studenci medycyny Uniwersytetu Zielonogórskiego. – To też akcja dla młodych ludzi. Rak jąder ich mocno dotyczy – mówią Maciej i Zbyszek, studenci trzeciego roku medycyny UZ. Obaj już pod prawie miesięcznym wąsem. – A po prostu nie jesteśmy nauczeni się badać, zanim zaczniemy odczuwać ból. Warto to sobie uświadamiać, przestać się wstydzić – opowiadają. Studenci w listopadzie pokazywali na specjalnych fantomach, jak się badać, w galerii Focus.

Rak częściej wykrywany

Oprócz badań u specjalisty, każdy mężczyzna może wykonywać regularnie samobadanie jąder. Polega ono na uważnej kontroli moszny. Należy je wykonywać co kilka tygodni. Najlepiej po wyjściu z kąpieli lub spod prysznica. Należy centymetr po centymetrze ją pomacać i sprawdzić, czy nie są wyczuwalne jakieś zmiany. Sprawdzamy konsystencję, czy jądra nie różnią się od siebie, czy występuje jakiś ból.

Mężczyźni po 45. roku życia powinni pamiętać o regularnych kontrolach u lekarza i badaniach poziomu PSA. – Oczywiście nie można mówić o powszechnych badaniach. Jeśli lekarz oceni, że PSA jest niska i wielkość prostaty jest odpowiednia, nie ma potrzeby badań co roku, wystarczy co cztery, pięć lat. Co innego, gdy są inne wskazania, np. nowotwory w rodzinie. Wtedy trzeba badać się częściej i korzystać ze skierowań do urologa. To badania rozstrzygają, czy mamy do czynienia z możliwością rozwoju agresywnych nowotworów – tłumaczy dr Marek Szwiec, szef onkologii w zielonogórskim Szpitalu Uniwersyteckim.

Z ogólnopolskich danych z Centrum Onkologii (Krajowy Rejestr Nowotworów 2015) umieralność na nowotwory złośliwe gruczołu krokowego (prostata) wynosi w woj. lubuskim 13,7 proc. (średnia krajowa to 13,4). Rak prostaty w regionie znalazł się na trzecim miejscu po raku płuca i raku jelita grubego. W 2017 r. nowotwór złośliwy jądra leczono u ponad 270 lubuskich pacjentów, a nowotwór prostaty u blisko 700. Statystyki więc rosną.

Według dra Szwieca rosnące statystyki to także efekt badań profilaktycznych oraz akcji typu Movember. – Większy dostęp do badań, większa świadomość mężczyzn, że trzeba je robić, powoduje, że zwiększa się wykrywalność. A to dobre zjawisko – zauważa onkolog.

Lekarz rozmawia z pacjentem

W listopadzie wąsa zapuścili pracownicy lubuskiego NFZ. Przykład dał dyrektor Funduszu Piotr Bromber. – Zrobiłem to dla dobra sprawy – opowiada. – Im więcej się mówi o męskich nowotworach, tym lepiej dla mężczyzn. Im szybciej się zbadają, tym lepiej dla nich.

Bromber podkreśla, że akcje promujące badania profilaktyczne wpływają na poprawę świadomości pacjentów. – Uczą umiejętności obcowania z chorobą, rozmawiania o nich z bliskimi.

Jak mówi, nie wszystko w ochronie zdrowia da się „podstawić do wzoru”. Nie wystarczy odesłać pacjenta do konkretnego zapisu ustawy, rozporządzenia lub zarządzenia. Nie wystarczy wydać poprawnej z punktu widzenia formalnoprawnego decyzji administracyjnej nakładającej na pacjenta obowiązek zwrotu kosztów leczenia. Nie wystarczy powiedzieć „nie ma pieniędzy”, „nie ma lekarzy”, „to wina systemu informatycznego”. Nie wystarczy „mieć rację”. Nie w ochronie zdrowia.

Dlatego Lubuski NFZ zamierza w swojej siedzibie przy ul. Podgórnej uruchomić stały punkt informacyjny o badaniach profilaktycznych. Mieściłby się w części dla pacjentów.

Wszystkie lubuskie poradnie urologiczne

W woj. lubuskim działają 23 poradnie urologiczne. Oto ich adresy:

Gorzów

  • 1. Wojskowa Specjalistyczna Przychodnia Lekarska Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej. Ul. Sienkiewicza 10-11. Tel. (95) 722 86 67 i (95) 722 72 85.
  • 2. SP ZOZ Przychodnia Dworcowa. Ul. Dworcowa 4. Tel. (95) 739 29 00 oraz (95) 739 29 01.
  • 3. Wielospecjalistyczny Szpital Wojewódzki, spółka z o.o. Ul. Dekerta 1. Tel. (95) 733 18 90.

Zielona Góra

  • 4. ALDEMED Centrum Medyczne społka z o.o. Al. Niepodległości 1. Tel. (68) 353 06 00.
  • 5. Samodzielny Publiczny ZOZ Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (Poliklinika). Ul. Wazów 42. Tel. (68) 452 77 78.
  • 6. Specjalistyczne Centrum Medyczne „Urolog” Bromber, Halińska. Ul. Anieli Krzywoń 2. Tel. (68) 454 64 46 oraz (68) 454 64 45.
  • 7. Szpital Uniwersytecki im. Karola Marcinkowskiego. Ul. Zyty 26. Tel. (68) 329 65 09.

Kostrzyn nad Odrą

  • 8. Nowy Szpital. Ul. Narutowicza 6. Tel. (41) 240 19 00.

Międzyrzecz

  • 9. Szpital Międzyrzecki im. Pięciu Braci Międzyrzeckich. Ul. Konstytucji 3 Maja 35. Tel. (95) 742 82 82.

Skwierzyna

  • 10. Niepubliczny ZOZ – Szpital im. dr. n. med. Radzimira Śmigielskiego. Ul. szpitalna 5. Tel. (95) 717 02 96.

Nowa Sól

  • 11. Wielospecjalistyczny Szpital SP ZOZ. Ul. Chałubińskiego 1. Tel. (68) 388 23 86.

Słubice

  • 12. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „Szpital Powiatowy". Ul. Nadodrzańska 6. Tel. (95) 750 14 04.

Sulęcin

  • 13. Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej. Ul. Witosa 7. Tel. (95) 755 22 60.

Świebodzin

  • 14. Nowy Szpital sp. z o.o. Ul. Młyńska 6.

Zbąszynek

  • 15. Medyczne Centrum ZDROVITA. Ul. Kosieczyńska 4. Tel. (68) 347 95 12.

Wschowa

  • 16. Nowy Szpital sp z o.o.. Ul. Ks. A. Kostki 33. Tel. (41) 240 14 50.

Sulechów

  • 17. Niepubliczny Urologiczny ZOZ „Urolaser” Wojciech Zwierzyński i Michała Drozd Lekarska Spółka Partnerska. Ul. Zwycięstwa 1. Tel. (68) 385 25 28.

Szprotawa

  • 18. Nowy Szpital Spółka z o.o. Ul. Henrykowska 1. Tel. (41) 240 23 80/

Żagań

  • 19. 105. Kresowy Szpital Wojskowy z Przychodnią ZOZ w Żarach Filia Żagań. Ul. Żelazna 1. Tel. (68) 477 12 04 lub 05.

Krosno Odrzańskie

  • 20. Zachodnie Centrum Medyczne Spółka z o.o. Ul. Piastów 3. Tel. (68) 419 75 91.

Lubsko

  • 21. Samodzielny Publiczny ZOZ „Medkol”. Ul. Przemysłowa 11e. Tel. (68) 470 70 86.

Żary

  • 22. 105. Kresowy Szpital Wojskowy z Przychodnią ZOZ w Żarach. Ul. Domańskiego 2.

Stargard Gubiński

  • 23. Samodzielny Publiczny ZOZ. Stargard Gubiński 1. Tel. (68) 359 25 28.
Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie
Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi 
Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich.
Więcej