Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Książę Witold po wyprawie na Złotą Ordę sprowadził i osiedlił koło Wilna liczną grupę Tatarów z rodzinami, nadając im wioski, prawa i wolności. Adam Naruszewicz tak potem pisał: „od tych Tatarów wzięło początek w Litwie waleczne i wierne zawsze Rzeczypospolitej plemię". I od nich wzięli się również nasi gorzowscy Tatarzy, którzy osiedlili się po wojnie w Gorzowie, na Janicach, które do dziś nazywane są Tatarskimi Górkami.

Po wojnie pochodząca głównie z okolic Nowogródka społeczność tatarska nie chciała zamieszkać w obcym mieście i osiedlili się właśnie na jego obrzeżach, w rejonie dzisiejszych ulic Żniwnej, Sadowej (Strumykowej) lub Krzywej.

W tej spokojnej wiejskiej dzielnicy zajmowali się ogrodnictwem i hodowlą. Tu również obchodzili swoje święta i obrzędy. Choć byli wyznawcami islamu, to przecież nie byli traktowani jako obcy ani egzotyczni. Tak jak i większość mieszkańców powojennego Gorzowa, byli przecież Kresowianami, repatriantami ze wschodnich terenów Rzeczypospolitej.

Gorzowska społeczność tatarska była na tyle liczna, że istniała tu Muzułmańska Gmina Wyznaniowa. Początkowo przyjeżdżał imam Selim Safarewicz, potem jego obowiązki przejął Bekir Rodkiewicz, a gminie muzułmańskiej przewodniczyli Ibrahim Miśkiewicz, a potem jego syn Aleksander Miśkiewicz. A od 1993 r. ostatnią przewodniczącą była Rozalia Aleksandrowicz, postać znana w Gorzowie, radna, właścicielka kawiarni „Maleńka”, potem „U Róży”, słynących z kultowych rurek z bitą śmietaną. Po jej rezygnacji, a następnie śmierci w 2008 r., działalność gminy zawieszono.

W październiku ubiegłego roku rozpoczęły się obchody 70 lat osadnictwa tatarskiego na Ziemiach Zachodnich. Odbyła się konferencja „Tatarzy w Polsce po 1945 r. Tatarska tożsamość wobec asymilacji” pod honorowym patronatem Tomasza Miśkiewicza, Muftiego Rzeczypospolitej Polskiej, przewodniczącego Najwyższego Kolegium Muzułmańskiego – Muzułmańskiego Związku Religijnego w RP.

Teraz czas na podsumowanie obchodów i promocję książki „Tatarzy w Polsce po 1945 roku. Historia. Religia. Tożsamość”

Koferencja, która współorganizują Lubuski Urząd Wojewódzki, Muzułmański Związek Religijny w RP, Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. Zbigniewa Herberta, Akademickie Centrum Badań Euroregionalnych Akademii im. Jakuba z Paradyża oraz Urząd Miasta Gorzowa Wielkopolskiego odbędzie się 5 maja 2017 r., o godz. 16 w sali 102 na I piętrze gmachu Biblioteki im. Z. Herberta.

Wystąpi wojewoda lubuski Władysław Dajczak i Mufti Rzeczypospolitej Polskiej, Przewodniczącego Najwyższego Kolegium Muzułmańskiego MZR w RP Tomasz Miśkiewicz. Wykład na temat „Miejsce Tatarów we współczesnej Polsce i Unii Europejskiej” wygłosi prof. Selim Chazbijewicz z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.

Podczas spotkania dr Aleksander Miśkiewicz zaprezentuje również książkę „Tatarzy w Polsce po 1945 roku. Historia. Religia. Tożsamość”.

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.